“Noem mij, bevestig mijn bestaan, laat mijn naam zijn als een keten.” – Neeltje Maria Min
Rituelen spelen zich niet alleen af in een kleine kring van handelingen. Ze openen vaak een veel groter veld: een ruimte waarin verleden en toekomst, levenden en doden, natuur en gemeenschap samen aanwezig zijn.
De grotere ruimte
In systemisch werk heet dit het ‘wetende veld’: een onzichtbaar weefsel waarin ieder mens, elke gebeurtenis, een eigen plek heeft. Dit veld kan geopend worden door namen te noemen, symbolen te gebruiken of je te richten naar de vier windstreken. Zo wordt de natuurlijke ordening opgeroepen.
De kracht van getuigen
Een ritueel krijgt pas bedding als er getuigen zijn. Zij zien, dragen en verankeren wat er gebeurt.
- In de joodse traditie is een minjan nodig om het Kaddisjgebed te zeggen
- Bij een huwelijk bevestigen aanwezigen de nieuwe verbintenis in het geheugen van de gemeenschap
- Zelfs een boom of de sterrenhemel kan getuige zijn in een eenpersoonsritueel
Zonder getuigen vervliegt het moment sneller.
De natuur als oudste getuige
De natuur is misschien wel de oervorm van zowel ruimte als getuige. Onder een sterrenhemel een steen in het vuur werpen, weten dat zowel vlammen als firmament ‘luisteren’ — zulke momenten raken aan oeroude kennis. In veel tradities, van Keltische jaarfeesten tot Japans
hanami, wordt dit bewust beleefd.
Waarom dit ertoe doet
Een ritueel dat zowel de grotere ruimte opent als getuigen uitnodigt, kan zelfs diepe existentiële vragen dragen. Het bevestigt je plek in het geheel, zoals Min in haar versregel verwoordt: “Noem mij, bevestig mijn bestaan.”
In dat genoemd worden schuilt de transformatie: je staat niet langer aan de rand, maar hoort erbij. En dat is de stille kracht van een goed gedragen ritueel.
Grotere ruimte en getuigenis in rituelen
📖
Lees het volledige gedicht “Voor wie ik liefheb wil ik heten” van Neeltje Maria Min hier.
mijn moeder is mijn naam vergeten,
mijn kind weet nog niet hoe ik heet.
hoe moet ik mij geborgen weten?
noem mij, bevestig mijn bestaan,
laat mijn naam zijn als een keten.
noem mij, noem mij, spreek mij aan,
o, noem mij bij mijn diepste naam.
voor wie ik liefheb wil ik heten.
—
Neeltje Maria Min
